Żmija zygzakowata ( Vipera berus) to jedyny wąż jadowity na terenie Polski. Podlega ochronie gatunkowej. Najczęściej można ją spotkać na terenach podgórskich, łąkach, pastwiskach.
Jad żmii zygzakowatej jest stosunkowo słaby. Zawiera hemorraginę (uszkodzenie ściany naczyń), koagulinę (zatory) i cytolizynę ( uszkodzenie komórek). Szczególnie podatne na jego działanie są dzieci ze względu na mała masę ciała. Ukąszenie może być nieuświadomione przez osobę poszkodowaną, szczególnie jeśli jest to dziecko. Miejscowo obserwowane są dwa ślady po zębach jadowych oddalone o 5-Pierwsza pomoc polega na obmyciu zranienia zimną wodą i unieruchomieniu kończyny najlepiej poniżej poziomu ciała. Wskazane jest ochłodzenie kończyny za pomocą woreczków z lodem, okrycie poszkodowanego i podanie płynów najlepiej pozajelitowo. Metody polegające na nacinaniu rany i upuszczaniu krwi są historyczne i nie powinny być stosowane. Nie zaleca się również stosowania opasek uciskowych ( niektórzy autorzy dopuszczają opaskę uciskającą naczynia żylne powyżej zranienia w przypadku przedłużonego transportu 
do szpitala) zabronione są próby wysysania jadu. Należy monitorować funkcje układów krążenia i oddechowego.
Podanie surowicy jest skuteczne do 20 ( max. 24) godzin po ukąszeniu. Ampułka 5ml zawiera 500j.a. końskiej i jest produkowana przez Wytwórnię Surowic i Szczepionek Biomed w Warszawie. Podanie następuje domięśniowo, stosowane jest też ostrzyknięcie miejscowe. Podanie dożylne jest możliwe tylko w stanie bezpośredniego zagrożenia życia. W razie potrzeby dawkę można powtórzyć.
Poniżej wykaz hurtowni dysponujących antytoksyną jadu żmij dla zakładów opieki zdrowotnej:
Nazwa podmiotu Adres telefon Wytwórnia Biomed ( lek na ratunek) 00-725 Warszawa; ul.Chełmska 30/34 022 841 06 06 Hurtownia PGF Urtica 54-613 071 782 66 00 Cefarm 50-950 071 371 42 00 071 371 42 88
Oraz wykaz szpitali, które dysponują surowicą
Nazwa Adres telefon Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Legnicy Ul. Iwaszkiewicza 5 076-72-11-100 NZOZ Łużyckie Centrum, Medyczne w Lubaniu Sp. z o.o. Lubań 59-800 Ul. Zawidowska 5 075-721-39-20 Zespół Opieki zdrowotnej w Lubinie Lubin 59-300 Ul. Bema 6 076-84-01-739,738 Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej Lwówek Śl. 59-600 Ul. Morcinka 7 075-792-01-04 Zespół Opieki Zdrowotnej w Złotoryi Złotoryja 59-500 ul. Hoża 11 076-87 79 574
Ponieważ ilości zamawianej przez szpitale surowicy są małe należy upewnić się telefonicznie, że jest ona aktualnie dostępna.
Lekarz koordynator
D. Chrzanowski